Anabolen en bloedwerk
Welke waarden je laat prikken, wanneer, en waarom juist die, afgestemd op wat jij gebruikt of overweegt. Dit zegt niets over wat je moet nemen. Het zegt wat je in de gaten houdt als je het toch doet, en wanneer het tijd is voor een arts.
Wat gebruik je, of overweeg je?
Alleen welke. Hoeveel is hier niet van belang en vragen we niet.
Erbij of erna
Situatie
Wanneer en wat
Vóór je begint
Dit is de meting die telt. Zonder uitgangswaarde weet je later niet of iets veranderd is of altijd al zo was.
- Hemoglobine en hematocrietDikte van het bloed. Stijgt bij vrijwel alle androgenen.
- LipidenprofielTotaal cholesterol, LDL, HDL en triglyceriden. Nuchter prikken.
- LeverenzymenALAT, ASAT en GGT. Let op: zware training verhoogt ASAT ook; GGT is dan de betere lever-aanwijzer.
- NierfunctieCreatinine en eGFR. Veel spiermassa geeft een hoger creatinine zonder dat de nier slechter is; cystatine C is dan nauwkeuriger.
- Totaal testosteronZegt tijdens gebruik weinig over je lichaam en veel over wat je inneemt. Na stoppen is het de herstelmaat.
- SHBGZonder SHBG is een totaal testosteron niet te interpreteren. Daalt vaak sterk bij orale middelen.
- LH en FSHDe aansturing vanuit de hersenen. Nul tijdens gebruik is normaal; het gaat om of en wanneer het terugkomt.
- OestradiolVraag om de gevoelige bepaling (LC-MS/MS of 'sensitive'). De standaardtest voor vrouwen is bij mannen onbetrouwbaar.
- BloeddrukGeen bloedwerk, wel het ding dat vaak eerder verschuift dan wat dan ook. Thuis meten, zittend, twee keer, ochtend en avond.
Rond week 5
Hier zie je wat er aan het verschuiven is terwijl je nog iets kunt doen. Hematocriet, lipiden en bloeddruk bewegen meestal binnen een paar weken.
- Hemoglobine en hematocrietDikte van het bloed. Stijgt bij vrijwel alle androgenen.
- LipidenprofielTotaal cholesterol, LDL, HDL en triglyceriden. Nuchter prikken.
- BloeddrukGeen bloedwerk, wel het ding dat vaak eerder verschuift dan wat dan ook. Thuis meten, zittend, twee keer, ochtend en avond.
Laatste week (week 10)
Het hoogste punt van de belasting. Deze meting bepaalt wat er na het stoppen in de gaten gehouden moet worden.
- Hemoglobine en hematocrietDikte van het bloed. Stijgt bij vrijwel alle androgenen.
- LipidenprofielTotaal cholesterol, LDL, HDL en triglyceriden. Nuchter prikken.
- BloeddrukGeen bloedwerk, wel het ding dat vaak eerder verschuift dan wat dan ook. Thuis meten, zittend, twee keer, ochtend en avond.
- NierfunctieCreatinine en eGFR. Veel spiermassa geeft een hoger creatinine zonder dat de nier slechter is; cystatine C is dan nauwkeuriger.
6 weken na de laatste inname of injectie
Lange esters werken nog weken door. Eerder meten geeft een vertekend beeld van je eigen aanmaak.
- Hemoglobine en hematocrietDikte van het bloed. Stijgt bij vrijwel alle androgenen.
- LipidenprofielTotaal cholesterol, LDL, HDL en triglyceriden. Nuchter prikken.
- Totaal testosteronZegt tijdens gebruik weinig over je lichaam en veel over wat je inneemt. Na stoppen is het de herstelmaat.
- SHBGZonder SHBG is een totaal testosteron niet te interpreteren. Daalt vaak sterk bij orale middelen.
- LH en FSHDe aansturing vanuit de hersenen. Nul tijdens gebruik is normaal; het gaat om of en wanneer het terugkomt.
- OestradiolVraag om de gevoelige bepaling (LC-MS/MS of 'sensitive'). De standaardtest voor vrouwen is bij mannen onbetrouwbaar.
3 tot 6 maanden na stoppen
Of de eigen aanmaak echt terug is, zie je pas hier. En of lipiden en hematocriet werkelijk genormaliseerd zijn.
- Totaal testosteronZegt tijdens gebruik weinig over je lichaam en veel over wat je inneemt. Na stoppen is het de herstelmaat.
- LH en FSHDe aansturing vanuit de hersenen. Nul tijdens gebruik is normaal; het gaat om of en wanneer het terugkomt.
- LipidenprofielTotaal cholesterol, LDL, HDL en triglyceriden. Nuchter prikken.
- Hemoglobine en hematocrietDikte van het bloed. Stijgt bij vrijwel alle androgenen.
Zeg bij de aanvraag dat je de gevoelige oestradiolbepaling wil en dat je veel traint (dat verklaart een hoger ASAT en creatinine). Vraag altijd de referentiewaarden van het lab erbij; die verschillen per lab.
Waar jij extra op let
Niets gekozen
Kies hierboven wat je gebruikt of overweegt, dan wordt dit schema erop afgestemd.
Rode vlaggen: dan naar een arts
- Hematocriet boven 0,54. In richtlijnen voor testosterontherapie het punt waarop ingrijpen aan de orde is. Dit is een arts-moment, niet een doneer-moment.
- ALAT of ASAT meer dan drie keer de bovengrens. De gangbare grens in de hepatologie om te stoppen met wat de lever belast en opnieuw te meten.
- Geelzucht, donkere urine, jeuk zonder huidprobleem. Dit zijn tekenen van cholestase. Niet afwachten.
- Bloeddruk herhaald boven 140/90. Structureel, niet een keer na de koffie. Laat het door een arts beoordelen.
- Pijn of zwelling in één kuit, kortademigheid, pijn op de borst. Trombose en hart. Spoed. Niet eerst op een forum vragen.
- HDL onder 0,8 mmol/l. Ver onder de referentie. Het lipidenprofiel is dan een reden om te stoppen of af te bouwen, en het te laten volgen.
- Sombere of agressieve stemming die je zelf niet herkent, gedachten aan zelfbeschadiging. Dit hoort bij deze middelen en het is geen zwakte. Praat met een arts; de huisarts is hier echt voor.
- Pijnlijke of groeiende borstklier. Gynaecomastie is in een vroeg stadium omkeerbaar en later alleen operatief. Vroeg laten zien.
De grenzen hierboven zijn de ingrijppunten die in richtlijnen voor testosterontherapie en in de hepatologie genoemd worden. Ze betekenen niet dat alles eronder goed is.
Herstel na stoppen
- Je eigen aanmaak wordt onderdrukt zolang er androgeen van buiten binnenkomt. Dat is geen bijwerking maar de normale werking van het systeem.
- Wat je na stoppen meet, is wat je lichaam zelf doet. Een laag totaal testosteron met een LH en FSH die wél terug zijn, betekent dat de aansturing werkt en de testikels nog moeten volgen.
- De spreiding is groot: van maanden tot jaren, en bij een deel komt het niet volledig terug. Hoe lang en hoe zwaar er gebruikt is speelt mee, maar het verklaart niet alles.
- Vruchtbaarheid loopt via dezelfde route. Wil je daar zekerheid over, dan is een zaadanalyse het enige dat het echt meet.
Ervaringen en metingen van anderen staan op het forum.
Veelgestelde vragen
- Is dit een kuurplanner?
- Nee. Dit schema zegt niets over wat je moet nemen, hoeveel of hoe lang. Jij vult in wat je gebruikt of overweegt; de tool zegt wat je dan in de gaten moet houden en wanneer je naar een arts moet.
- Waar laat ik bloed prikken?
- Via de huisarts, of bij een van de aanbieders waar je zonder verwijzing terechtkunt. Open kaart spelen bij de huisarts werkt beter dan de meeste mensen denken: een arts die weet wat er speelt, kan meekijken. Een arts die het niet weet, kijkt naar een uitslag zonder context.
- Waarom de gevoelige oestradiolbepaling?
- De standaardtest voor oestradiol is gemaakt voor de waardes van vrouwen en is bij mannen onbetrouwbaar in het lage bereik. Vraag om LC-MS/MS of een bepaling die als 'sensitive' wordt aangeduid.
- Mijn ASAT en creatinine zijn hoog, is dat erg?
- Niet per se. Zware krachttraining verhoogt ASAT (spierafbraak) en veel spiermassa verhoogt creatinine zonder dat de nier slechter werkt. GGT is dan de betere leveraanwijzer en cystatine C de betere niermaat. Zeg bij het prikken dat je veel traint.
Meer weten over je bloedwerk?
Stel je vraag, dan zoeken we het voor je uit.
Mis je iets, klopt er iets niet, of wil je weten wat een uitslag betekent? Stuur een bericht. Je krijgt antwoord van een mens, met bronnen erbij als die er zijn.
Neem contact opOf krijg het in je inbox
Nieuwe artikelen, bijgewerkte stofpagina's en nieuw onderzoek. Een paar mails per maand, uitschrijven kan altijd.
We sturen je 1-2 mails per maand · uitschrijven kan altijd